UR.ANUS
Пад сінім небам
вернуться

Арсеньева Наталья
Шрифт:

*** Калі у сэрцы сум ціхі ўсплывае…

Калі у сэрцы сум ціхі ўсплывае І хочацца маўчаць, — Здаецца, цішыня душы тады спрыяе, Лагодны сонца бліск, што ў хмарах дагарае, Палі, што сьняць… Калі душа баліць, гарыць і несьвядома К няведамаму йдзе, — Тады ціхая ноч паволі, пакрыёма Зыходзіць на зямлю і зораў міліёны З сабой вядзе… Калі душу сьвятло і радасьць агартаюць I хочацца пяяць, — Ўзыходзіць сонейка і мглы начныя таюць, Правідную расу жыта ў палёх страсаюць I жаўранкі зьвіняць… Калі-ж ня хочацца ні плакаць, ні маліцца, Забыць усё, — Гарачы поўдзень-жар над нівамі кладзецца, Ў бары і у палёх нішто не зварухнецца, Сном робіцца жыцьцё.

Шэпты ночы

Што сумна шэпчуць мне тыя ночы, калі на краскі кладуцца росы, губляе месяц між цемры косы, як быццам срэбрам праліцца хоча… Калі з душою душа гавора аб вечных болях, аб вечных муках і пад цяжарам бязьмерным гора губляе голас у ночных гуках, калі здаецца, вось-вось уцяміш, пазнаеш тайны жыцьця і Бога і пойдзеш новаю дарогай; калі ўжо золак далечы пляміць, а сэрца плача і сьмерць прароча… Што сумна шэпчуць мне тыя ночы?

У сэрцы няма болей песьняў вясьне

Мінулі дзянёчкі той раньняй вясны, Калі яшчэ сьнілісь зімовыя сны, А неба ўжо дыхала ласкай, I пахпа ў паветры нязнанай вясной, І сонца сьмяялась нябеснай вышой, І ўсё нам здавалася казкай… Асталіся толькі жаданьні і сны, Мінулі дзянёчкі той раньняй вясны. Сіней стала неба. Пралескі цьвітуць, У сэрцы і думкі й пытаньні ўстаюць, Настала вясеньняе сьвята, Прыгожае сьвята сапраўднай вясны, Сапраўдныя сьветла-вясеньнія дні, Ды шчасьце кудысьці узята. У сэрцы і думкі й пытаньні ўстаюць, Сіней стала неба… Пралескі цьвітуць. Ясьней стала сонца. Ўсё верыць, жыве, — А ў сэрцы няма болей песьняў вясьне. Нядаўна ў ёй дзіўна парывы расьлі, Хацелася верыць, кудысьці ісьці, Настрой той прапаў, абарваўся… У сэрцы няма болей песьняў вясьне. Ясьней стала неба, ўсё верыць, жыве…

*** Недаверчыва ноч падыходзіць…

Недаверчыва ноч падыходзіць, Штосьці слухае… дух пераводзіць… Цішыня… цішыня… цішыня… Лёгкай мглой абвязаліся вулкі, Гоман места вялікі і гулкі, — Зьнік з апошнімі косамі дня. У небе зоры сьмяюцца празь сьлёзы, I хоць ліпы дрыжаць на марозы, А сьмяюцца чагось і яны… Дык няўжо-ж нас жыцьцё так зваліла, Што ня знойдзем хаценьня і сілы Усьмяхнуцца празь сьлёзы і мы?..

Восень

Хай жаўцее, сьціхае сад з кажнай гадзінай, сонца косы гарачыя ўсюды ня сее, хай гарыць, як агонь, ліст чырвонай асіны, хай апошнія кветкі у садзе жаўцеюць, — будзем чакаць вясны! Хай паўзуць над зямлёю калматыя хмары, хай цямнее рака, хай жыцьцё замірае, не агорнуць нас восені горкія мары, кажны з нас яшчэ сьветлае шчасьце пазнае, — будзем чакаць вясны! Хай у душах надзея на долю канае, зло мінецца, бы летнім дзяньком навальніца, прыйдзе час — сонца ў сініх нябёсах зазьзяе, закрасуе вясновай красою зямліца, — будзем чакаць вясны!

Увечары

Смутак няясны зышоў на душу… Кленчыць, маліцца? Чаго я хачу? Лёгкія хмары плывуць спакваля, мглою чырвоны ўбіраючы шлях… Гукі і гоман нясуцца здалёк, быццам хто гора задзержаць ня ўзмог і закрычэў, застагнаў на ўвесь сьвет… Не, гэта места шуміць так… і сьлед гукі глухія кладуць на душу. Сонца заходзіць… Чаго я хачу? Хочацца любасьці нечай да мукі, хочацца сьціснуць халодныя рукі, хочацца кінуць усё і пайсьці, думкі разьвеяць мне хочацца… ці ўзяць і заплакаць, каб сьцішыць душу. Цемра надходзіць… Чаго ж я хачу? Можа, хачу я таго, што ўжо маю, можа, хачу недасяжнага раю? Не, не зямных я хацела б уцех, радасьцяў дробных празь сьлёзы і сьмех… Я… я б раззорыць хацела душу. Цемра надходзіць… Чаго я хачу?

*** Я ішла… Нада мной разгараўся вузор…

Я ішла… Нада мной разгараўся узор Сьветлых, сумных жамчужынак-зор. I хоць неба паволі рабілась цямней, — Зоркі зьзялі ярчэй і ярчэй… Вось сарвалась адна, паляцела стралой I загасла, зацягнена мглой… I хоць яркай яна, гэта зорка, была, Не прымеціць, што зьнікла яна… Я ішла… Прад вачмі рад таполяў цямнеў I аб нечым таемным шумеў… I хоць слоў я пачуць, зразумець не магла, Іх душа зразумела мая. Раптам вецер шугнуў угары галіны, Чорны цень перабег па зямлі. I хоць вецер той зараз далей паляцеў, Доўга ліст на таполях дрыжэў. Я ішла… Ціхі месяц глядзеў з вышыны, Рассыпаючы ласкі і сны. I хоць прыкра ў той вечар балела душа, Я глядзела у неба і йшла… Ціша, неба і зоры, і сад у паўцьме, — Ўсё вітала ласкава мяне. Й хоць балюча ў той вечар на сэрцы было, Іх таксама вітала яно…

Уначы

Ноч спакоем чаравала, сьцені ціхія сплятала у бярозах, апавітых срэбнай, сьнежнаю імглой. Зьнекуль думак, сноў забытых, іх, штодзёньнем скутых, зьбітых, нечаканы выплыў рой… Аджылі ўспаміны, здані дзён калішніх, сны, жаданьні, неба весьняга павець… Захацелася уночы ў змрок зімовы не глядзець, а, спусьціўшы твар і вочы, не любіць і не цярпець.